W społeczeństwie często pojawiają się wątpliwości dotyczące majątku małżeńskiego. Szczególnie w sytuacjach, gdy jeden z małżonków ma np. otrzymać darowiznę od rodziców albo staje się spadkobiercą jakiegoś majątku. Ludzie zadają sobie pytania: czyje to tak naprawdę jest? Dlaczego tylko on to dostał? Co mogę z tym zrobić?
Ustroje majątkowe małżeńskie w Polsce
Najczęściej występującym ustrojem majątkowym małżeńskim w Polsce jest tzw. wspólność ustawowa. Oznacza to, że z chwilą zawarcia małżeństwa tworzy się wspólny majątek męża i żony. Należą do niego m.in. wynagrodzenie za pracę i dochody z działalności zarobkowej, nabyte nieruchomości, samochody i inne przedmioty codziennego użytku. Generalnie u notariusza do zakupu lub sprzedaży wspólnego mieszkania czy domu muszą stawić się i mąż, i żona. Chyba że zostanie udzielona zgoda i pełnomocnictwo.
Do majątku wspólnego po ślubie nie wchodzą automatycznie przedmioty, nieruchomości, które każdy z nich otrzymał przed ślubem np. w formie darowizny albo spadku – jest to majątek osobisty. Istnieje jednak możliwość rozszerzenia majątku wspólnego o te przedmioty w drodze umowy notarialnej.
Rozdzielność majątkowa
Drugim coraz bardziej popularnym ustrojem majątkowym staje się w Polsce tzw. rozdzielność majątkowa. Zawieramy ją przed notariuszem w formie umowy przez obie strony (a w niektórych sytuacjach ustanawia ją sąd). Można ją zawrzeć przed ślubem albo w trakcie trwania małżeństwa. W takiej sytuacji każdy z małżonków ma swój własny majątek osobisty. Jeżeli mąż i żona chcą coś kupić wspólnie, to nabywają to w udziałach np. po ½ części. Przy rozdzielności każdy z nich może kupować indywidualnie np. mieszkanie bez zgody i obecności drugiego małżonka.
Jeżeli rozdzielność jest ustanawiana później, czyli po kilku latach trwania małżeństwa ze wspólnością ustawową i w tym czasie małżonkowie kupowali coś razem, to, aby podzielić zgromadzony majątek, należy dokonać podziału majątku wspólnego.
Darowizny i spadki
Składniki, które jeden z małżonków otrzymał w darowiźnie lub w spadku są z reguły zwolnione z podatku. Pod warunkiem że zostaną zgłoszone do Urzędu Skarbowego w odpowiednim terminie. Gdyby zaś darowiznę otrzymali i mąż, i żona np. od rodziców jednego z nich, to wtedy synowa/zięć musieliby zapłacić podatek od spadków i darowizn. Warto wspomnieć, że od sprzedaży np. mieszkania czy domu otrzymanego w darowiźnie w ciągu 5 lat od otrzymania, należy zapłacić podatek dochodowy.
Zdjęcie: Mathieu Stern on Unsplash
Zobacz także:
Podział majątku wspólnego po rozwodzie
Małżeństwo, rozwód, separacja, a dziedziczenie
