Rozwój technologii i łatwy, wszechobecy dostęp do Internetu sprawia, że pojawiły się nowe możliwości zetknięcia się dzieci z niebezpiecznymi treściami. Coraz częściej zastanawiamy się, jak chronić dzieci przed trafieniem na niepożądane treści lub osobami, które mogą je skrzywdzić.
Na jakie niebezpieczeństwa płynące z sieci narażone są dzieci?
Na początek warto poznać, na co powinniśmy zwrócić uwagę i jakie zagrożenia możemy spotkać. Są to przede wszystkim:
- Obrażanie i poniżanie innych z różnych powodów, a także agresja i nękanie. To także przerabianie zdjęć dziecka w ośmieszajacy sposób i rozpowszechnianie ich, publikowanie kłamstw na jego temat.
- Treści pornograficzne.
- Treści pokazujące okrucieństwo i przemoc. Są to zarówno zdjęcia, jak i filmiki publikowane np. na portalach społecznościowych.
- Strony dotyczące sposobów samookalecznia się, także pokazujące, jak to zrobić.
- Publikacje pokazujące ideał ciała, które mogą prowadzić do zaburzeń żywienia. Treści te propagujące „odpowiednią” figurę, mogą wpędzić młode osoby w kompleksy, które w efekcie doprowadzą do zaburzeń żywienia, a także mogą znacząco wpłynąć na psychikę dziecka.
- Kontakty z osobami, których celem jest skrzywdzenie dziecka, namówienie go do zrobienia czegoś złego i/lub wydobycie od niego danych osobowych czy danych logowania do konkretnych portali.
- Instalowanie programów i aplikacji, których np. reklamę dziecko zobaczy, może skutkować pobraniem wirusa na urządzenie, a w konsekwnecji kradzież naszych danych.
Według badań z 2019 roku przedstawionych w raporcie Fundacji Dajemy Dziecion Siłę ponad połowa nastolatków (12-17 lat) miała styczność z niebezpiecznymi treściami w internecie. Jest to duży odstetek, tym bardziej, że młodsze dzieci także mogą trafić na nieodpowiednie treści.
Chociaż Internet głównie kojarzy nam się z dobrami, które niesie ze sobą, to należy mieć na uwadze, że są treści i strony, na które dziecko nie powinno nigdy trafić.
Jak chronić dzieci przed zagrożeniami?
Jak przed każdym niebezpieczeństwem, tak i przed zagrożeniami płynącymi z Intenretu możemy się chronić. O ile starsze dzieci są świadome istnienia nieodpowiednich dla nich treści, tak na małe dzieci musimy mieć większą uwagę. Niestety, nie jesteśmy w stanie na 100% ominąć wszystkich niepożądanych treści i interkacji, to możemy postarać się, aby w jak największym stopniu zminimalizować wystąpienie ryzyka. Czynności, które warto wykonać to:
Rozmowa
To podstawa. Zarówno małe dzieci, jaki i starsze warto uświadamiać, że istnieją zagrożenia, których powinny unikać. Należy także uczulić dzieci, że widząc nieodpowiednie treści lub jeśli weszły na niebezpieczną stronę, powinny powiedzieć o tym rodzicom. Ponadto dziecko nie może się bać mówić nam, kogo poznało i z kim rozmawia przez Internet.
Wspólne korzystanie
Warto część czasu poświęcić na wspólne odkrywanie Internetu wraz z dzieckiem. Dzięki temu poznamy nowe zaintersowania pociechy, ale także będziemy w stanie ustalić, z jakich stron może swobodnie korzystać.
Kontrola
Dając dziecku telefon czy sadzając przed komputerem, powinniśmy sprawdzać i kontrolować, co pociecha robi i na jakie treści wchodzi. Istotne jest również sprawdzanie, z kim dziecko się kontaktuje przez sieci społecznościowe czy komunikatory.
Podejrzliwość
Większość dzieci z natury jest ufna i nie jest świadoma, że ktoś chce je skrzywdzić. W związku z tym musimy wytłumaczyć im, że nie może ufać osobie, którą poznała np. na portalu społecznościowym i jest dla niej miła, bo za tym może kryć się niebezpieczeństwo.
Programy do kontroli
Warto zainwestować w dostępne programy do kontroli rodzicielskiej, które nie tylko zablokują dostęp do nieodpowiednich treści, ale także pozwolą np. na ograniczenie korzystania z sieci.
Ochrona danyc osobowych
Warto uświadomić dzieci, że nie mogą publikować np. każdego zdjęcia ani podawać swoich danych osobowych czy adresu zamieszkania. W sieci nic nie ginie i nawet usunięte zdjęcie może zostać odzyskane i wykorzystane w nieodpowiedni sposób. Pociechy muszą wiedzieć, że podawanie danych osobowych jest niebezpieczne, a jeśli muszą podać, aby np. zalogować się na portal muszą zapytać i poprosić o pomoc rodziców.
Sprawdzone źródła
Maluchy powinny mieć dostęp tylko do stron i źródeł, które wcześniej zostały sprawdzone przez rodziców albo zostały stworzone wyłącznie dla dzieci. Ponadto, jeśli poszerza wiedzę, to uczul je, że każdą informację, którą przeczyta powinno zweryfikować w innych źródłach, bo nie wszystko jest zgodne z rzeczywistością.
Netykieta
Zapoznaj dziecko z pojęciem netykiety. Uświadom je, że nie jest anonimowe w Internecie, nawet jeśli używa pseudonimu. Niezależnie od tego czy rozmawia z kimś na żywo, czy przez Internet powinno być kulturalne i nikogo nie obrażać.
Warto już od młodego wieku uświadamiać i uczulać dzieci, że Internet to nie tylko wesołe bajki i fajne gry, ale także zagrożenia. Wiedza na ten temat, na pewno uchroni je od wielu nieprzyjemności. Także wskaże, co należy zrobić, jeśli padniemy ofiarą np. cyberprzestępstwa.
Źródła:
- Problematyczne używanie Intenretu przez młodzież. Wyniki z badań, Fundacja Dajemy Dzieciom Siłę, Warszawa 2019, https://fdds.pl/_Resources/Persistent/d/1/6/4/d164e2f03eba3e6195f1dae6da1934177afedfe0/Problematyczne-uzywanie-internetu-przez-mlodziez-Raport-z-badan.pdf [Dostęp dnia: 02.07.2024].
- Bezpieczeństwo dziecka w sieci – wskazówki dla rodziców i dzieci, Giganci Programowania, https://giganciprogramowania.edu.pl/blog/bezpieczenstwo-dziecka-w-sieci-wskazowki-dla-rodzicow-i-dzieci [Dostęp dnia: 02.07.2024].
Zdjęcie: Patricia Prudente on Unsplash
Zobacz także:
Jak kontrolować, co robi nasze dziecko w Internecie?
Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w ramach programu własnego Centrum Rozwoju Przemysłów Kreatywnych: Rozwój Sektorów Kreatywnych
