0

Mediacje najczęściej są traktowane z nieufnością, a niesłusznie, ponieważ pomagają odnaleźć porozumienie w najważniejszych sprawach. Są one niezbędne, jeśli chcemy w sposób kulturalny uporządkować sprawy wiązane z rozwodem czy sprawami majątkowymi. Kwestię mediacji w rozmowie przybliża Iga Witkowska – Mediator Stały przy Sądzie Okręgowym w Warszawie.

SAMA MAMA: Czym są mediacje rodzinne?

Iga Witkowska: Mediacje rodzinne to proces pozasądowego rozwiązywania konfliktów pomiędzy członkami rodziny, prowadzony przez niezależnego, bezstronnego mediatora. Celem jest osiągnięcie porozumienia w kwestiach takich jak rozwód, podział majątku, opieka nad dziećmi czy spadek. A także wszelkich innych konfliktach, które mogą wystąpić w rodzinie.

SAMA MAMA: Kiedy i z jakimi sprawami możemy zgłosić się do mediatora?

Iga Witkowska: Możemy zgłosić się do mediatora w każdej chwili, gdy konflikt w rodzinie wymaga rozwiązania.
Mediacje można włączyć również na każdym etapie postępowania sądowego. Zarówno przed rozpoczęciem sprawy sądowej, w trakcie jej trwania a czasem nawet po jej zakończeniu.
Typowe sprawy to rozwody, kwestie opieki nad dziećmi, podział majątku, alimenty, kontakty z dziećmi czy też problemy związane z dziedziczeniem.

SAMA MAMA: Czy sąd w trakcie rozwodu zawsze wysyła na mediacje?

Iga Witkowska: Sąd może wysłać na spotkanie informacyjne. Co najważniejsze i o czym należy zawsze pamiętać, mediacje są procesem DOBROWOLNYM, więc nie można stron zmusić do tego procesu. Częstą praktyką jest kierowanie na mediacje, kiedy strony nie mogą znaleźć porozumienia i mają problemy w komunikacji, a sąd widzi potencjał, że proces mediacyjny pomoże te kwestie ustalić.

SAMA MAMA: Jak długo trwają mediacje rodzinne?

Iga Witkowska: Czas trwania mediacji rodzinnych może być różny, w zależności od skomplikowania sytuacji i stopnia konfliktu. Zależy również od uświadomienia stronom korzyści płynących z podpisania ugody przed mediatorem. Zazwyczaj trwają one od kilku tygodni do kilku miesięcy.

SAMA MAMA: Co ustala się na mediacjach?

Iga Witkowska: Na mediacjach ustala się wiele kwestii, takich jak podział majątku, ustalenie wysokości alimentów, ustalenie opieki nad dziećmi, harmonogramy kontaktów z dziećmi itp.
Możemy ustalić absolutnie wszystkie kwestie sporne, które pojawiają się w relacjach rodzinnych. Jednak muszą być możliwe do zweryfikowania i w jakikolwiek sposób mierzalne.
Trudno jest ustalić kwestie wynikające z obszaru uczuć np. kochaj mnie bardziej 😊
Ale właśnie dlatego niezbędny jest mediator z odpowiednim doświadczeniem, aby móc przeprowadzić strony przez proces mediacyjny w sposób świadomy.

SAMA MAMA: Jakie są konsekwencje przerwania mediacji zleconych przez sąd?

Iga Witkowska: Ponieważ mediacje są procesem DOBROWOLNYM, nie są wyciągane konsekwencje w stosunku do stron, wynikające z przerwania procesu. Przerwanie mediacji świadczy o tym, że strony potrzebują, aby instancja wyższa podjęła decyzje w sprawach, w których sami nie potrafią znaleźć porozumienia.  Przerywanie mediacji może jednak skutkować wydłużeniem procesu sądowego i dodatkowymi kosztami.

SAMA MAMA: Jakie są opłaty za mediacje?

Iga Witkowska: Koszty opłat za mediacje ze skierowania sądowego są ujęte w dzienniku ustaw (informacje poniżej). W niektórych przypadkach istnieje możliwość ubiegania się o dofinansowanie lub zwolnienie z opłat, w zależności od sytuacji finansowej rodzin.

Natomiast koszty opłat za mediacje ze skierowania prywatnego mogą  być różne w zależności, regionu oraz konkretnego mediatora. Często są one ustalane na podstawie godzinowej stawki pracy mediatora lub pakietowych opłat za cały proces.

Mediacja sądowa w sprawach: cywilnych, gospodarczych, rodzinnych

Do kosztów mediacji należą: wynagrodzenie mediatora i wydatki związane z przeprowadzeniem mediacji (art. 1835 k.p.c.). 

Wysokość wynagrodzenia mediatora za prowadzenie postępowania mediacyjnego w sprawach cywilnych wszczętego na podstawie skierowania sądu określa rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 20 czerwca 2016 roku w sprawie wysokości wynagrodzenia i podlegających zwrotowi wydatków mediatora w postępowaniu cywilnym  (Dz.U. z 2016 r. poz. 921).

W sprawach o prawa majątkowe wynagrodzenie mediatora wynosi 1% wartości przedmiotu sporu, jednak nie mniej niż 150 złotych i nie więcej niż 2000 złotych za całość postępowania mediacyjnego.

W sprawach o prawa majątkowe, w których wartości przedmiotu sporu nie da się ustalić oraz w sprawach o prawa niemajątkowe wynagrodzenie mediatora za prowadzenie postępowania mediacyjnego wynosi za pierwsze posiedzenie 150 złotych, a za każde kolejne – 100 złotych, łącznie nie więcej niż 450 złotych.

Zwrotowi podlegają udokumentowane i niezbędne wydatki mediatora poniesione w związku z przeprowadzeniem mediacji na pokrycie kosztów:

1) przejazdów – w wysokości i na warunkach określonych w przepisach dotyczących wysokości oraz warunków ustalania należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej;

2) wynajmu pomieszczenia niezbędnego do przeprowadzenia posiedzenia mediacyjnego, w wysokości nieprzekraczającej 70 złotych za jedno posiedzenie;

3) korespondencji, w wysokości nieprzekraczającej 30 złotych.

Wynagrodzenie mediatora i zwrot wydatków związanych z przeprowadzeniem mediacji co do zasady ponoszą strony.

Koszty mediacji prowadzonej na skutek skierowania przez sąd i zakończonej ugodą znosi się wzajemnie, jeżeli strony nie postanowiły inaczej (art. 1041 k.p.c.).

Niezależnie od wyniku sprawy sąd może włożyć na stronę obowiązek zwrotu kosztów powstałych wskutek oczywiście nieuzasadnionej odmowy poddania się mediacji (art. 103 § 1 i 2 k.p.c.).

Sąd z urzędu zwraca stronie trzy czwarte uiszczonej opłaty od pisma wszczynającego postępowanie w pierwszej instancji oraz zarzutów od nakazu zapłaty, jeżeli w toku postępowania sądowego zawarto ugodę przed mediatorem po rozpoczęciu rozprawy (art. 79 ust. 1 pkt 2 lit. a) ustawy z dnia 28 lipca 2005 roku o kosztach sądowych w sprawach cywilnych t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 755).

Dz.U.2023.1550 t.j.
Akt obowiązujący
Wersja od: 25 marca 2024 r. do: 30 września 2024 r.
Art.  981.  [Koszty mediacji]

§  1. Do niezbędnych kosztów procesu zalicza się koszty mediacji prowadzonej na skutek skierowania przez sąd, jednak w kwocie nie wyższej niż suma przysługującego mediatorowi wynagrodzenia i wydatków podlegających zwrotowi związanych z prowadzeniem mediacji określonych w przepisach wydanych na podstawie § 4.

§  2. Jeżeli postępowanie cywilne zostało wszczęte w ciągu trzech miesięcy od dnia zakończenia mediacji, która nie została zakończona ugodą albo w ciągu trzech miesięcy od dnia uprawomocnienia się postanowienia o odmowie zatwierdzenia ugody przez sąd, do niezbędnych kosztów procesu zalicza się także koszty mediacji w wysokości nieprzekraczającej czwartej części opłaty.

§  3. Do określenia kosztów mediacji stosuje się odpowiednio art. 98 § 2 i 3.

§  4. Minister Sprawiedliwości określi, w drodze rozporządzenia, wysokość wynagrodzenia mediatora, w tym stałego mediatora, za prowadzenie postępowania mediacyjnego wszczętego na podstawie skierowania sądu i wydatki mediatora, w tym stałego mediatora, podlegające zwrotowi, biorąc pod uwagę rodzaj sprawy i wartość przedmiotu sporu oraz sprawny przebieg postępowania mediacyjnego, a także niezbędne wydatki związane z prowadzeniem mediacji.


Zapraszam na darmową 30-minutową konsultację.

Iga Witkowska
Mediator Stały przy Sądzie Okręgowym w Warszawie

Tel. 606902964
e-mail: mediacjewitkowska@gmail.com

FB –  https://www.facebook.com/rozwod.mediacje.warszawa
IG – https://www.instagram.com/mediatoria/

Zdjęcie: Gabrielle Henderson on Unsplash

Zobacz także:

Formalności związane z mediacjami

Mediacja – czy jest się czego bać?